Werkgroep

 

Leden van de werkgroep

Milou Feskens, Newmancollege, Breda, mfeskens@newmancollege.nl

Hans Goosen (voorzitter), h.goosen@home.nl

Margaret Haarmans, Philips van Horne SG, Weert, m.haarmans@lvo-weert.nl

Gepco de Jong, Sint-Odulphuslyceum, Tilburg, gepcodejong@gmail.com

Katrijn van der Made, Onze Lieve Vrouwelyceum, Breda, kvdmade@olvbreda.nl

Sarike Roest, KSE Etten-Leur, Etten-Leur, sroest@k-s-e.nl

Hilde Stinstra, ds. Piersoncollege, ’s-Hertogenbosch, h.stinstra@piersonmail.nl

 

 

Start van de werkgroep

Op 8 januari 2015 kwam voor de eerste keer de werkgroep Praten over romanfragmenten bij elkaar. De zes docenten waren ingegaan op de uitnodiging van Hans Goosen.

In een toelichtende mail was vooraf kort de bedoeling van de werkgroep geschetst: het gezamenlijk produceren van lesmateriaal bij een aantal boekfragmenten voor de bovenbouw van havo/vwo. In die gezamenlijke productie zou gezocht worden naar mogelijkheden voor uitdagende vragen voor een inhoudsvolle, meer lezersgerichte manier om klassikaal gelezen fragmenten te bespreken.

Met die opdracht zijn de zeven leden van de werkgroep aan de slag gegaan: kies een boeiend fragment uit een moderne roman (van na 2000); formuleer vier à vijf inhoudelijke bespreekpunten die het startpunt voor een explorerende, klassikale bespreking van het romanfragment vormen.

In de volgende bijeenkomst in maart hebben wij onze overwegingen bij de keuze van de romanfragmenten uitgewisseld en onze ervaringen met het formuleren van uitdagende bespreekpunten. Op die inductieve manier wilden we onze ideeën over geschikte fragmenten en opdrachten verder ontwikkelen; daarover is meer te lezen bij Aard van de gekozen romanfragmenten en Aard van de gekozen vragen.

In koppels hebben we nog feedback op het ontwikkelde materiaal van de eerste zeven boeken gegeven. In het laatste deel van het schooljaar 2014-2015 hebben we op een vergelijkbare manier de uitwerking van een tweede groep van zeven romans aangepakt en besproken.

 

 

Het tweede jaar van de werkgroep: 2015-2016

In de vierde bijeenkomst van de werkgroep, in september 2015, hebben we allereerst een overzicht besproken van de uitgewerkte boeken. Bij boek 1 en boek 2 hadden we ons vooral gericht te hebben op romans die geschikt zouden zijn voor 4havo en 4vwo; bij boek 3 wilden we ons meer richten op romans voor 5havo, 5vwo en 6 vwo. Zo konden we nagaan of we ook bij dergelijke titels uitdagende, lezersgerichte en verdiepende bespreekpunten zouden kunnen bedenken. Met onze afspraken over de keuze van een derde boek zijn we in dit jaar tot een verzameling van 20 bewerkte romans gekomen.

 

Daarnaast hebben we alle opdrachten bij de door ons bewerkte boeken in een overzicht bij elkaar gebracht om zicht te krijgen op de aard van de gehanteerde bespreekpunten. Dat leidde tot duidelijke conclusies over onze aanpak.

In onze vijfde en zesde werkgroepbijeenkomst hebben we ook een begin gemaakt met de bespreking van een derde thema: de aanpak in de les. Hierbij gaat het om de vraag wat we van elkaar zouden kunnen leren over het werken met de romanfragmenten en de bespreking van onze vragen. Een andere aanpak binnen het literatuuronderwijs vraagt wellicht ook een andere rol van de docent en een andere rol van de leerlingen.

We hebben afgesproken dat ieder van ons enkele leservaringen met het nieuwe materiaal zou vastleggen, zodat we een uitgangspunt zouden hebben voor een eerste gemeenschappelijke verkenning. Daarnaast hebben we informatie gezocht om onze klassengesprekken te analyseren.

Het promotieonderzoek van Gertrud Cornelissen (2016) naar het voeren van literaire gesprekken lijkt ons zeker instrumenten te verschaffen voor een zinvolle bespreking van onze lespraktijk. Mogelijk zullen we in volgende bijeenkomsten daar nog mee verder gaan.

Maar een belangrijk deel van onze activiteiten heeft zich in het laatste deel van het schooljaar 2015-2016 gericht op het opzetten van een website waarop wij het ontwikkeld materiaal als voorbeeld willen presenteren. Collega’s moeten een duidelijk beeld van onze aanpak kunnen vormen, zodat daarover een vruchtbare gedachtewisseling kan volgen. Als een docent zelf vergelijkbaar materiaal zou willen ontwerpen, zou de website hem duidelijke handreikingen moeten geven voor de keuze van romanfragmenten en de formulering van vragen voor een klassikale bespreking. Wie aan de slag willen gaan met ons materiaal, zou dat met een minimale investering moeten kunnen doen: leesteksten printen, vragen op het digitaal schoolbord en aan de slag!

 

 

Vervolgactiviteiten van de werkgroep: 2016-2017

Wordt nog uitgewerkt in 2016-2017.